Cảnh báo tiêu chảy vì Norovirus dòng mới có thể thành dịch ở Úc

592

VIET MAGAZINE – Từ Victoria, các chuyên gia y tế cảnh báo bệnh tiêu chảy do siêu vi trùng Norovirus gây ra có thể thành dịch trên cả nước Úc trong vài tháng tới đây.

A new strain of the most common cause of viral gastroenteritis, norovirus, has been detected in Victoria and health experts warn it could become an epidemic (Pixabay
A new strain of the most common cause of viral gastroenteritis, norovirus, has been detected in Victoria and health experts warn it could become an epidemic (Pixabay

Vì sao một căn bệnh như tiêu chảy, tưởng chừng như rất phổ biến và có thể kiểm soát lại có thể thành dịch bệnh ở Úc? Làm sao bảo vệ gia đình, đặc biệt là con trẻ và người cao niên, trước nguy cơ này?

Bác sĩ Phan Đình Hiệp, Phó Chủ tịch Hiệp hội Y tế người Úc gốc Việt Victoria, có cuộc trò chuyện với SBS Vietnamese về căn bệnh có khả năng gây hại cho sức khỏe cộng đồng trong mùa nóng sắp tới.

Norovirus gây bệnh tiêu chảy là virus mới?

Siêu vi trùng Norovirus còn có tên khác là Norwalk virus. Norovirus chỉ có một chủng gây bệnh trên người là Norwalk và nó được chia thành các tiểu nhóm nhỏ hơn.

Bệnh do Norovirus đã được biết từ lâu, là nhóm tác nhân thường thấy nhất gây ra bệnh tiêu chảy (Gastro) ở người, bệnh được biết từ vài chục năm qua.

Tuy nhiên, y giới rất hay phát hiện những tiểu nhóm mới, phối hợp cấu trúc di truyền do vậy mà làm cơ thể con người khó mà có miễn dịch đề kháng với một loại/dòng mới.

Lần này, ở Melbourne, là một dòng mới, theo Australian Doctor thì dòng mới là tổng hợp của 2 dòng New Orleans 2009 và Sydney 2012.

Câu trả lời là: virus cũ nhưng là dòng mới.

Vì sao có thể gây nguy hiểm?

Điều mà y giới muốn nói đến chính là khả năng tạo dịch (căn cứ trên các xu hướng gây dịch trước đây). Theo dự đoán, có thể thành dịch từ nay đến tháng 1 sang năm 2017. Gọi là dịch tức là có thể có nhiều người mắc, dễ mắc và có thể có ảnh hưởng sức khỏe chung cộng đồng.

Mức độ nguy hiểm ra sao, và những ai thuộc nhóm nguy cơ?

Bệnh tiêu chảy thường không phải là bệnh nguy hiểm, theo nghĩa của sự chết chóc. Tuy nhiên, tiêu chảy lại là một bệnh dễ lây truyền. Nếu số lượng người bị nhiều và cùng lúc thì nguy cơ cộng đồng tăng cao.

Đặc biệt quan tâm là nhóm trẻ nhỏ (<5 tuổi), người cao niên (>65) và nhóm có sự suy giảm miễn dịch (người bị ung thư, và người có nhiều bệnh mãn tính…).

Nguy hiểm ở đây là khả năng phát triển thành dịch và nguy cơ mất nước rối loạn chất muối điện giải từ bệnh – nhất là với trẻ nhỏ, người già và người đề kháng yếu.

A new strain of norovirus causing gastro has been found in Melbourne (ABC News)
A new strain of norovirus causing gastro has been found in Melbourne (ABC News)

Cách thức lây truyền của bệnh này?

Đường lây truyền chính là từ dịch, bệnh phẩm từ dạ dày ruột, phân – vào miệng của người mới (đường dịch dạ dày, phân bệnh nhân – miệng người mới). Cụ thể. dịch nôn của người bệnh có thể dính vào thức ăn của người khác, dịch ói của trẻ dính vào tay, đồ chơi của trẻ khác hay trên mặt bàn…

Đáng chú ý đã có những báo cáo cho thấy một người ói (nôn) ở một bàn ăn thì những người trong bàn ăn đó hay xung quanh vẫn có thể bị lây nhiễm, và vi trùng dính trên mặt bàn có thể tồn tại đến một tuần.

Nếu chăm sóc hay sống gần gũi quá với người bệnh, có thể các dịch nước nhỏ có thể làm lan truyền phân của bệnh nhân (nhất là trẻ nhỏ) vương vãi dính vào dụng cụ, bàn tay của người chăm sóc. Chú ý ngay cả việc bấm nút dội bàn cầu, có những giọt nước rất nhỏ bay lên mà đôi khi ta không nhìn thấy cũng có thể có mang vi trùng này.

Mầm bệnh dễ phát tán vì không tránh được tiếp xúc và dùng chung nhà vệ sinh.

Cách đề phòng?

  • Rửa tay kỹ khi tiếp xúc với nguồn nhiễm, nên tập thói quen rửa tay trước khi ăn
  • Nếu ai bị bệnh tiêu chảy không nên làm các công việc như chế biến hay dịch vụ thực phẩm (đồ ăn thức uống) ít nhất 48 giờ sau khi biểu hiện bệnh chấm dứt (khi đó, trong dịch dạ dày và trong phân của bệnh nhân vẫn còn vi trùng nhưng nguy cơ thấp hơn nếu tôn trọng các quy định vệ sinh, và lúc đó được phép đi làm trở lại)
  • Cùng nguyên tắc nếu chăm sóc người già yếu hay miễn dịch yếu (viện dưỡng lão, nhà trẻ)

Biểu hiện của bệnh tiêu chảy do Norovirus gây ra?

Sau khi tiếp xúc với mầm bệnh khoảng 12-72 giờ, các biểu hiện có thể là không đặc hiệu – biểu hiện bệnh thông thường:

  • Sốt nhẹ, đau mình, hơi nhức đầu
  • Buồn nôn, ói mửa
  • Tiêu chảy, thường phân lỏng, nước (thường không kèm mũi nhầy hay máu)
  • Có thể có đau bụng

Điều trị bệnh?

Không có điều trị đặc hiệu, nhưng cũng không phải lo sợ quá mức.

Giống như các bệnh tiêu chảy do virus thông thường, người bình thường:

  • Chỉ cần quan tâm đến bù đủ nước và điện giải
  • Nếu buồn ói, hay ói, cần đến bác sĩ để có thể có thuốc chống nôn ói (dạng uống hay tiêm)
  • Mất nước nặng và không thể bù kịp bằng đường miệng (như ói liên tục, không thể uống được vì ói) thì nên đến bệnh viện để được truyền dịch (truyền nước biển)
  • Ngay khi bị tiêu chảy hay ói mửa, rất cần cho bệnh nhân uống càng sớm càng tốt dung dịch bù nước và muối điện giải (Gastrolyte, Hydralyte, Pedialyte)…

Cần lưu ý những người tiểu đường, cao huyết áp hay bệnh tim thận thì nên đi khám và được tư vấn bới bác sĩ cho tình huống cụ thể.

Vậy với những người đã tiêm ngừa khi đi du lịch, hay trẻ em được uống thuốc ngừa tiêu chảy trong chương trình tiêm chủng thì sao, có tác dụng cho trường hợp Norovirus này không?

Không, bởi vì trẻ em được uống thuốc 2,4,6 tháng là phòng cho Rotavirus (virus khác cũng rất thường gây bệnh tiêu chảy ở trẻ nhỏ).

Còn người lớn đi du lịch tiêm phòng là thường cho Viêm gan loại A, Thương hàn và một số uống cho phòng dịch tả… Các tác nhân này hoàn toàn khác.

Hiện nay chúng ta cũng không có vaccine phòng Norovirus bởi tính biến đổi của nó, trong ngữ cảnh này, xem Norovirus là virus mới, nên chúng ta chưa có virus phòng.

VIET MAGAZINE/ Theo sbs.com.au

XEM THÊM:

0 BÌNH LUẬN